Oyun Hamuru Kaçıncı Ayda Verilir? Minik Ellerle Büyük Keşiflerin Başladığı Dönem
İzmir’de sabah güneşi bazen insanı kandırır. Perdeyi açarsın, dışarıda mis gibi bir hava vardır, kuşlar ötüyordur, komşunun balkonunda çiçekler açmıştır. “Bugün çok sakin bir gün olacak galiba” dersin. Sonra evin içinden küçük bir ses gelir:
“Anneee, bu ne?”
Ve bilirsin ki o sakin gün resmen emekli olmuştur.
Çocuklarla hayat biraz böyledir. Bir anda salondaki koltuk, uzay üssüne dönüşebilir; mutfaktaki kaşıklar davul çubuğu olabilir; masanın üzerindeki oyun hamuru da dünyanın en önemli icadı gibi karşına çıkabilir. Ben arkadaş ortamında sürekli şaka yapan, her şeye bir espri bulmaya çalışan biriyim. Ama iş çocuk gelişimi gibi konulara gelince içimde küçük bir araştırma ekibi kuruluyor.
“Acaba doğru zamanda mı yapıyoruz?”
“Acaba bunu verirsek duvara sanat eseri mi yapacak, yoksa duvar artık sanat eseri mi olacak?”
Evet, biraz fazla düşünüyorum. Hatta bazen kendime bile gülüyorum. Bir oyuncağı seçerken sanki uluslararası çocuk gelişimi toplantısına katılacakmışım gibi araştırma yapabiliyorum. Halbuki çocuk bazen sadece renkli bir hamuru eline alıp dünyayı keşfetmek istiyor.
Peki gerçekten oyun hamuru kaçıncı ayda verilir? Bu soru birçok ebeveynin aklını kurcalıyor. Çünkü oyun hamuru basit bir eğlence aracı gibi görünse de aslında çocukların ince motor becerileri, hayal gücü ve duyusal gelişimi açısından oldukça değerli bir oyun materyalidir.
Oyun Hamuru İçin En Uygun Dönem Ne Zamandır?
Bugünkü makalemizde “Oyun hamuru kaçıncı ayda verilir” ile ilgili dikkat edilmesi gereken noktaları inceliyoruz.
Genel olarak oyun hamuru, çocukların küçük parçaları bilinçli şekilde kullanmaya başladığı dönemlerden sonra daha uygun hale gelir. Çoğu çocuk için 24. aydan yani 2 yaş civarından sonra oyun hamuru ile oynamak daha güvenli ve verimli olabilir.
Ama burada önemli bir nokta var: Her çocuk aynı takvimle ilerlemez.
Çocuk gelişimi bir yarış değildir. Biri 20 aylıkken renkleri ayırmaya başlayabilir, diğeri 30 aylıkken daha farklı bir gelişim gösterebilir. Bazen biz yetişkinler çocukları takvimlere sıkıştırmaya çalışıyoruz.
“Komşunun çocuğu bunu yapıyor.”
“Arkadaşımın yeğeni şunu öğrendi.”
“Benim çocuk neden yapmıyor?”
diye düşünürken aslında çocuk kendi dünyasında gayet güzel ilerliyor olabilir.
Benim kafamda da bazen böyle komik senaryolar oluşuyor. Mesela bir çocuk oyun hamuruyla harika bir köpek yapınca hemen iç sesim devreye giriyor:
“Tamam, bu çocuk kesin sanatçı olacak.”
Sonra başka bir çocuk oyun hamurunu ezip masaya yapıştırıyor:
“Acaba modern sanat mı başladı, yoksa temizlik bezini mi hazırlamalıyız?”
İşte çocuklarla yaşam biraz bu iki duygu arasında gidip geliyor.
2 Yaşından Önce Oyun Hamuru Verilmez mi?
Bu sorunun cevabı kesin bir “asla” değildir. Ancak küçük yaşlarda oyun hamuru kullanırken daha dikkatli olmak gerekir.
Özellikle 2 yaşından küçük çocuklarda ağız yoluyla keşfetme davranışı çok yaygındır. Yani çocuk eline aldığı her şeyi incelemek için önce tadına bakmaya çalışabilir. Evet, kulağa komik geliyor ama bebeklerin dünyasında bu oldukça normaldir.
Bir yetişkin yeni aldığı telefonu incelerken nasıl her detayına bakıyorsa, küçük çocuk da dünyayı elleri ve ağzıyla tanımaya çalışır.
“Bu nedir?”
“Nasıl bir şey?”
“Bunun tadı nasıl?”
Çocukların içindeki küçük bilim insanı bazen laboratuvar olarak mutfağı, salonu ve hatta halıyı seçebilir.
Bu nedenle daha küçük çocuklarda oyun hamuru kullanımı mutlaka yetişkin gözetiminde olmalıdır. Ayrıca kullanılan ürünün yaş grubuna uygun, güvenilir ve çocuklar için hazırlanmış olması önemlidir.
Oyun Hamuru Çocuklara Ne Kazandırır?
Oyun hamuru sadece “çocuğu biraz oyalayan renkli bir madde” değildir. Aslında küçük eller için oldukça büyük bir eğitim aracıdır.
Bir çocuk oyun hamurunu sıkarken, yuvarlarken, koparırken veya şekil verirken farkında olmadan birçok becerisini geliştirir.
İnce Motor Becerilerini Destekler
Parmak kasları çocukların ilerleyen dönemlerde kalem tutması, düğme iliklemesi ve birçok günlük işi yapabilmesi açısından önemlidir.
Oyun hamurunu yoğurmak, küçük parçalar koparmak ve şekiller oluşturmak parmak kaslarını çalıştırır.
Bazen yetişkinler bunu küçümseyebilir.
“Alt tarafı hamurla oynuyor.”
Ama çocuk açısından bakınca durum farklıdır. O küçük eller aslında büyük bir çalışma yapıyordur.
Biz yetişkinler spor salonunda ağırlık kaldırırken çocuklar da kendi küçük dünyalarında oyun hamuru kaldırma antrenmanı yapar.
Hayal Gücünü Güçlendirir
Çocuğun elindeki oyun hamuru önce yuvarlak bir top olabilir. Sonra bir anda elmaya dönüşebilir. Beş dakika sonra araba olabilir. On dakika sonra ise “anne bu aslında konuşan bir uzay kedisi” açıklaması gelebilir.
Ve burada yetişkin olarak yapabileceğiniz en güzel şeylerden biri çocuğun hayaline eşlik etmektir.
Çünkü çocuk size:
“Bu bir ejderha.”
dediğinde,
“Hayır, bu yamuk bir şey olmuş.”
demek yerine,
“Vay canına, bu ejderhanın özel gücü ne?”
diye sormak çok daha değerlidir.
Belki de o an çocuk sadece oyun oynamıyordur; kendini ifade etmeyi öğreniyordur.
Evde Oyun Hamuru Maceraları: Biraz Dağınıklık, Bolca Kahkaha
Çocuklu evlerde temizlik anlayışı biraz değişir. Eskiden yerde bir parça hamur görseniz “Kim bunu buraya bıraktı?” diye düşünürsünüz. Çocuklu bir evde ise:
“Bugün sadece üç renk hamur var, iyi durumdayız.”
diye sevinebilirsiniz.
İzmir’de arkadaşlarla otururken çocuklu ailelerin en çok konuştuğu konulardan biri budur. Herkesin başından ayrı bir macera geçmiştir.
Biri anlatır:
“Çocuk oyun hamurundan pizza yaptı.”
Diğeri ekler:
“Benimki de yaptı ama gerçek pizza istedi.”
Sonra herkes güler.
Çünkü çocukların hayal dünyası bazen yetişkin mantığından çok daha güçlüdür.
Ben de bazen düşünüyorum. Biz büyüdükçe hayatı fazla ciddiye alıyoruz. Çocuklar ise bir parça renkli hamurdan koca bir dünya kurabiliyor.
Belki de bize küçük bir ders veriyorlar:
“Biraz eğlenmeyi unutma.”
Oyun Hamuru Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Oyun hamuru seçimi de en az ne zaman verileceği kadar önemlidir.
Çocuklar için hazırlanan ürünlerde bazı noktalara dikkat etmek gerekir:
Yaşa Uygun Olmalı
Ürünün üzerinde belirtilen yaş aralığı dikkate alınmalıdır. Küçük yaş grupları için hazırlanmış ürünler daha uygun içeriklere ve özelliklere sahip olabilir.
Güvenilir Olmalı
Çocuğun temas edeceği ürünlerde güvenilir markaları tercih etmek önemlidir.
Kolay Temizlenebilir Olmalı
Çünkü gerçek hayat şudur:
Çocuk oyun hamuruyla oynar.
Çocuk mutlu olur.
Anne baba mutlu olur.
Sonra herkes yere bakar.
Ve sessizlik olur.
O meşhur “neden sessizlik var?” sorusu gelir.
Çünkü genellikle sessiz çocuk bir şeyler planlıyordur.
Çocukla Oyun Hamuru Oynarken Ebeveynlere Küçük Tavsiyeler
Oyun hamuru etkinliği sırasında çocuğun başında sürekli bir öğretmen gibi durmaya gerek yoktur.
Bazen sadece yanında olmak yeterlidir.
“Bunu böyle yap.”
“Şunu yap.”
“Bak böyle olur.”
demek yerine çocuğun kendi keşfini izlemesine izin vermek daha faydalıdır.
Bir çocuk oyun hamurundan garip şekilli bir şey yaptığında onu düzeltmeye çalışmak yerine hikâyesini dinlemek çok daha keyiflidir.
Çünkü çocukların yaptığı eserlerin çoğunda mükemmel görünüm değil, anlatılan hikâye önemlidir.
Bir çocuk size şekilsiz bir hamur parçası gösterip:
“Bu benim ailem.”
diyebilir.
Ve o anda aslında elinizde sadece hamur değil, çocuğun dünyasına açılan küçük bir pencere vardır.
Kardesgezitekneleri okurlarıyla “Oyun hamuru kaçıncı ayda verilir” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!
Oyun Hamuru Kaçıncı Ayda Verilir? Kısaca Hatırlayalım
Çoğu çocuk için oyun hamuru kullanımı genellikle 2 yaş civarı ve sonrasında daha uygun kabul edilir. Ancak her çocuğun gelişim süreci farklıdır. Çocuğun ilgisi, küçük parçaları kullanma becerisi ve güvenli oyun alışkanlıkları göz önünde bulundurulmalıdır.
En önemli nokta ise oyunun kendisidir.
Çünkü çocuklar oyun oynarken sadece vakit geçirmez. Düşünür, üretir, hayal eder, öğrenir ve kendini ifade eder.
Bazen bir parça oyun hamuru yerde kalır, bazen masaya yapışır, bazen kıyafetin beklenmedik bir yerinden çıkar.
Ama yıllar sonra hatırlanan şey o küçük dağınıklık olmaz.
Hatırlanan şey çocuğun gülüşüdür.
Belki de bu yüzden çocuklarla geçen zaman biraz karmaşık, biraz yorucu ama inanılmaz değerlidir.
Yani “Oyun hamuru kaçıncı ayda verilir?” sorusunun cevabı sadece bir ay hesabı değildir. Aynı zamanda çocuğun hazır oluşunu, güvenli ortamı ve birlikte geçirilen güzel anları kapsayan küçük bir keşif yolculuğudur.
Ve kabul edelim, bazen evin ortasında duran renkli bir hamur parçası bize hayatın en güzel dersini verir:
Her şey biraz daha eğlenceli olabilir.